W skrócie: mapa zasadnicza to szczegółowe opracowanie kartograficzne, które przedstawia położenie działek, budynków, sieci uzbrojenia terenu, budowli i innych elementów zagospodarowania. Można ją przeglądać online w publicznych serwisach mapowych, ale materiał potrzebny do celów urzędowych lub projektowych należy pozyskać z właściwego starostwa albo zamówić odpowiednie opracowanie u geodety. Mapa zasadnicza nie jest tym samym dokumentem co mapa ewidencyjna ani mapa do celów projektowych.
Mapa zasadnicza jest jednym z podstawowych źródeł informacji o zagospodarowaniu terenu. Korzystają z niej właściciele działek, inwestorzy, architekci, projektanci sieci, wykonawcy, rzeczoznawcy i geodeci. Dokument pozwala sprawdzić, gdzie znajdują się granice działek, budynki, ogrodzenia, drogi oraz przewody infrastruktury technicznej.
Samo wyświetlenie mapy w internecie nie oznacza jednak, że otrzymaliśmy dokument odpowiedni do każdej procedury. Mapa dostępna w Geoportalu służy przede wszystkim do przeglądania danych. Urząd, projektant albo gestor sieci może wymagać materiału pochodzącego z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub aktualnej mapy opracowanej przez geodetę.
Definicję mapy zasadniczej zawiera art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z ustawą jest to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, które zawiera informacje o przestrzennym położeniu działek, budynków, sieci uzbrojenia terenu, budowli, urządzeń budowlanych oraz innych obiektów topograficznych.[1]
Mapa zasadnicza nie jest obecnie zwykłym rysunkiem przechowywanym wyłącznie na papierowym arkuszu. Obowiązujące przepisy wskazują, że powstaje ona jako wizualizacja kartograficzna generowana na podstawie odpowiednich urzędowych zbiorów danych. Jej podstawową skalą jest 1:500, ale przepisy przewidują również mapy w skalach 1:1000, 1:2000 i 1:5000.[2]
Za prowadzenie danych potrzebnych do tworzenia mapy zasadniczej odpowiadają przede wszystkim starostowie, a w miastach na prawach powiatu prezydenci miast. Oznacza to, że mapę dla konkretnej działki uzyskuje się we właściwym miejscowo urzędzie, a nie w dowolnym ośrodku geodezyjnym.
Zakres informacji widocznych na mapie zależy od dostępnych danych, skali opracowania oraz zagospodarowania danego terenu. Typowaowa mapa zasadnicza działki może przedstawiać:
Treść mapy pochodzi z kilku urzędowych baz danych. Należą do nich między innymi ewidencja gruntów i budynków, geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu oraz baza danych obiektów topograficznych BDOT500. W bazie BDOT500 gromadzi się informacje dotyczące między innymi budowli, ogrodzeń, komunikacji, zagospodarowania terenu, wód i rzeźby terenu.[3]
Ważne: obecność obiektu na działce nie gwarantuje, że będzie on już widoczny na mapie. Nowy budynek, przyłącze, ogrodzenie albo przebudowany fragment drogi może nie zostać pokazany, jeżeli odpowiednia dokumentacja geodezyjna nie została jeszcze przyjęta do państwowego zasobu lub baza nie została zaktualizowana.
Mapa zasadnicza korzysta ze znaków umownych, opisów, linii, kolorów i symboli punktowych. Standardy techniczne oraz znaki stosowane na mapie określa załącznik nr 4 do rozporządzenia w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz mapy zasadniczej.[2]
Przed rozpoczęciem analizy trzeba sprawdzić skalę, legendę oraz zakres otrzymanego opracowania. Ten sam obiekt może być przedstawiony bardziej lub mniej szczegółowo zależnie od skali mapy.
Granice działek są przedstawiane za pomocą linii. Wewnątrz działki znajduje się zwykle jej numer ewidencyjny. Numer może mieć postać liczby, na przykład 245, albo oznaczenia z ukośnikiem, na przykład 245/3.
Linia widoczna na mapie nie jest fizycznym znakiem w terenie. Na podstawie podglądu mapy nie należy samodzielnie wyznaczać miejsca ustawienia ogrodzenia. Przebieg granicy w terenie ustala się na podstawie dokumentacji geodezyjnej i odpowiedniej procedury wykonanej przez uprawnionego geodetę.
Budynki są zwykle przedstawiane jako zamknięte kontury. Mapa może zawierać dodatkowe oznaczenia dotyczące rodzaju budynku, liczby kondygnacji albo jego funkcji. Na mapie mogą być także widoczne schody, tarasy, nawisy, rampy i inne elementy trwale związane z obiektem.
Jeżeli budynek istnieje w terenie, ale nie ma go na mapie, może to oznaczać, że nie wykonano inwentaryzacji powykonawczej, dokumentacja nie została jeszcze przyjęta do zasobu albo dane nie zostały zaktualizowane.
Sieci techniczne przedstawia się za pomocą linii, symboli oraz oznaczeń literowych. Najczęściej spotykane skróty odnoszą się do następujących rodzajów infrastruktury:
| Oznaczenie | Rodzaj sieci lub przewodu | Co może być widoczne na mapie? |
|---|---|---|
| w | sieć wodociągowa | Przewody, zasuwy, hydranty i inne urządzenia wodociągowe. |
| k | sieć kanalizacyjna | Przewody kanalizacyjne, studzienki oraz kierunek przebiegu sieci. |
| g | sieć gazowa | Gazociągi, przyłącza i urządzenia związane z siecią gazową. |
| e | sieć elektroenergetyczna | Przewody podziemne i nadziemne, słupy, szafki i urządzenia energetyczne. |
| t | sieć telekomunikacyjna | Kable, kanalizacja teletechniczna, studnie i inne urządzenia. |
| c | sieć ciepłownicza | Przewody oraz urządzenia związane z przesyłem ciepła. |
Oznaczenie sieci na mapie nie zawsze oznacza, że jej przebieg został ustalony na podstawie bezpośredniego pomiaru. Dane mogą pochodzić z pomiarów terenowych, dokumentacji branżowej, wektoryzacji albo innych źródeł. Dlatego przed rozpoczęciem robót ziemnych trzeba przeanalizować dokumentację, uzgodnienia oraz aktualne dane gestorów sieci.
Na mapie można znaleźć liczby określające wysokość punktów terenowych lub elementów infrastruktury. Są to rzędne wysokościowe. Pomagają one ocenić spadek terenu, poziom drogi, położenie włazów oraz wysokość przewodów.
Rzędnych nie należy odczytywać w oderwaniu od symbolu, którego dotyczą. Jedna wartość może opisywać poziom terenu, a inna poziom dna studzienki lub przewodu. Błędna interpretacja może prowadzić do problemów podczas projektowania odwodnienia, przyłączy albo posadowienia budynku.
Skala określa stosunek odległości na mapie do rzeczywistej odległości w terenie. Im mniejszy mianownik skali, tym więcej szczegółów można przedstawić na mapie.
| Skala | 1 cm na mapie odpowiada w terenie | Typowy poziom szczegółowości |
|---|---|---|
| 1:500 | 5 m | Bardzo szczegółowa mapa używana często na terenach zabudowanych. |
| 1:1000 | 10 m | Mapa stosowana dla większych obszarów i mniej zwartej zabudowy. |
| 1:2000 | 20 m | Mapa obejmująca rozleglejszy teren z mniejszą liczbą szczegółów. |
| 1:5000 | 50 m | Mapa poglądowa dla dużych obszarów. |
Skala ma znaczenie podczas wykonywania pomiarów bezpośrednio na wydruku. Trzeba jednak pamiętać, że dokument mógł zostać pomniejszony podczas drukowania lub zapisania do pliku PDF. Bez sprawdzenia skali wydruku wynik pomiaru może być błędny.
Mapa ewidencyjna i mapa zasadnicza korzystają częściowo z tych samych danych, ale mają inny zakres treści. Mapa ewidencyjna koncentruje się na informacjach pochodzących z ewidencji gruntów i budynków. Mapa zasadnicza pokazuje szerszy obraz zagospodarowania terenu.
| Zakres | Mapa zasadnicza | Mapa ewidencyjna |
|---|---|---|
| Granice i numery działek | Tak | Tak |
| Budynki | Tak | Tak, w zakresie danych EGiB |
| Użytki gruntowe i kontury klasyfikacyjne | Tak | Tak |
| Sieci uzbrojenia terenu | Tak | Nie stanowią podstawowej treści mapy ewidencyjnej |
| Ogrodzenia, drogi, chodniki i elementy terenu | Tak, jeżeli znajdują się w odpowiednich bazach | Zasadniczo nie |
| Rzędne wysokościowe | Mogą być widoczne | Zasadniczo nie |
| Główne zastosowanie | Analiza zagospodarowania i uzbrojenia terenu | Informacja o działkach, budynkach i użytkach gruntowych |
Mapa ewidencyjna nie jest uproszczoną wersją mapy zasadniczej. Jest odrębnym opracowaniem tworzonym na podstawie danych ewidencji gruntów i budynków. Wybór dokumentu powinien wynikać z celu, dla którego mapa jest potrzebna.
Mapa zasadnicza przedstawia dane znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Nie potwierdza jednak, że wszystkie elementy widoczne w terenie są aktualne i zostały sprawdzone przed rozpoczęciem projektowania.
Mapa do celów projektowych powstaje z wykorzystaniem materiałów zasobu oraz wyników aktualnych pomiarów geodezyjnych. Geodeta analizuje dane, wykonuje niezbędne pomiary i opracowuje dokument przeznaczony do przygotowania projektu budowlanego lub zagospodarowania działki.
Jeżeli planujesz budowę domu, rozbudowę obiektu, wykonanie przyłącza albo inną inwestycję, zwykła kopia mapy zasadniczej może być niewystarczająca. W takiej sytuacji potrzebne są mapy do celów projektowych opracowane przez uprawnionego geodetę.
Mapę zasadniczą udostępnia organ prowadzący powiatową część państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W praktyce będzie to:
Nie należy kierować wniosku według miejsca zamieszkania właściciela. Decyduje położenie nieruchomości. Jeżeli działka znajduje się w powiecie trzebnickim, materiał należy zamówić w organie prowadzącym zasób dla tego powiatu. W przypadku nieruchomości położonej we Wrocławiu właściwy będzie urząd obsługujący zasób dla Wrocławia.
Serwis Gov.pl wskazuje, że w większości starostw materiały powiatowego zasobu można zamawiać przez portal internetowy. Jeżeli urząd nie obsługuje pełnej procedury online, wniosek można złożyć zgodnie z instrukcjami właściwego starostwa.[4]
Tak, mapę zasadniczą lub dane tworzące jej treść można często przeglądać online. Dostępność warstw i poziom szczegółowości zależą jednak od usług udostępnianych przez właściwy powiat.
Do wstępnego sprawdzenia działki można wykorzystać Geoportal Krajowy. Serwis pozwala wyszukiwać działki i wyświetlać urzędowe warstwy przestrzenne, w tym dane ewidencyjne, obiekty topograficzne oraz informacje o uzbrojeniu terenu.[5]
Drugim źródłem są lokalne portale mapowe prowadzone przez powiaty i miasta. Część z nich umożliwia tylko przeglądanie danych. Inne pozwalają złożyć wniosek, wskazać zakres mapy, zapłacić i pobrać zamówiony materiał.
Podgląd mapy zasadniczej online nie jest automatycznie dokumentem urzędowym ani mapą do celów projektowych. Zrzut ekranu z Geoportalu może pomóc w analizie działki, ale nie zastępuje materiału wydanego przez urząd ani opracowania wykonanego przez geodetę.
Materiały państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego są co do zasady udostępniane odpłatnie. Końcowa należność zależy między innymi od powierzchni objętej zamówieniem, skali, rodzaju danych oraz tego, czy zamawiana jest mapa rastrowa, wektorowa czy drukowana.
Ustawa określa stawki podstawowe oraz współczynniki stosowane przy obliczaniu opłaty. Dlatego nie istnieje jedna cena mapy zasadniczej dla każdej działki. Aktualne informacje o opłatach można sprawdzić bezpośrednio w portalu właściwego urzędu, a wycenę prac geodezyjnych przygotujemy po podaniu numeru działki. Zapytaj o cenę.
Mapa przedstawia dane znajdujące się w urzędowych bazach w chwili wygenerowania opracowania. Nie oznacza to, że każdy element został sprawdzony w terenie bezpośrednio przed wydaniem mapy.
Rozbieżności mogą dotyczyć między innymi:
Baza BDOT500 jest aktualizowana na podstawie materiałów przyjmowanych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przepisy zobowiązują organ do aktualizacji bazy po uzyskaniu odpowiednich materiałów, ale najpierw obiekt musi zostać pomierzony i udokumentowany.[3]
Jeżeli stan terenu ma wpływ na projekt, przebieg przyłącza, usytuowanie budynku albo zakres robót, należy zlecić pomiar geodezyjny. Dotyczy to zwłaszcza inwestorów indywidualnych, którym informacje o kolejnych etapach przygotowania budowy przedstawiamy na stronie usług dla klientów indywidualnych.
Mapa zasadnicza pokazuje przebieg granic wynikający z danych ewidencji gruntów i budynków. Sam obraz mapy nie pozwala jednak wyznaczyć granicy w terenie z dokładnością potrzebną do ustawienia ogrodzenia, budowy obiektu albo rozwiązania sporu z sąsiadem.
Na dokładność i wiarygodność danych granicznych wpływają między innymi źródło danych, sposób wykonania wcześniejszych pomiarów oraz dostępność dokumentacji geodezyjnej. Grubość linii na wydruku również ma znaczenie. W skali 1:1000 linia o grubości 1 mm odpowiada szerokości 1 m w terenie.
Jeżeli znaki graniczne zniknęły lub przebieg granicy budzi wątpliwości, potrzebna może być odrębna czynność geodezyjna. Geodeta analizuje wtedy materiały zasobu i ustala, jaka procedura jest właściwa w danej sytuacji.
Kopia mapy zasadniczej może być wystarczająca do wstępnej analizy nieruchomości, rozmowy z projektantem albo sprawdzenia ogólnego uzbrojenia terenu. Nie zastąpi jednak specjalistycznego opracowania, gdy potrzebna jest potwierdzona aktualność danych lub określony dokument wymagany przez urząd.
Pomoc geodety jest wskazana, gdy:
Geodezja ProGeo pomaga inwestorom, projektantom i wykonawcom dobrać odpowiednie opracowanie geodezyjne. Sprawdzimy, czy w danej sprawie wystarczy materiał z zasobu, czy potrzebna jest aktualna mapa wykonana na podstawie pomiaru terenowego.
Skontaktuj się z geodetą i opisz planowaną inwestycję.
Mapa zasadnicza to szczegółowe opracowanie kartograficzne przedstawiające między innymi działki, budynki, sieci uzbrojenia terenu, budowle, drogi, ogrodzenia i inne elementy zagospodarowania. Powstaje na podstawie danych zgromadzonych w urzędowych bazach geodezyjnych.
Mapę zasadniczą uzyskuje się w starostwie powiatowym albo urzędzie miasta na prawach powiatu właściwym dla położenia działki. W wielu powiatach wniosek można złożyć przez lokalny portal mapowy.
Tak. Dane tworzące treść mapy można przeglądać w Geoportalu Krajowym i portalach powiatowych. Nie każdy podgląd internetowy pozwala jednak pobrać dokument odpowiedni do procedury urzędowej lub projektowania.
Geoportal pozwala przeglądać urzędowe warstwy przestrzenne, które mogą tworzyć treść mapy zasadniczej. Zrzut ekranu lub samodzielny wydruk z serwisu nie jest jednak automatycznie materiałem wydanym przez właściwy organ ani mapą do celów projektowych.
Mapa ewidencyjna koncentruje się na działkach, budynkach, użytkach gruntowych i konturach klasyfikacyjnych. Mapa zasadnicza zawiera dodatkowo między innymi sieci uzbrojenia terenu, drogi, ogrodzenia, budowle i wybrane informacje wysokościowe.
Zwykle nie. Do przygotowania projektu zagospodarowania działki lub terenu potrzebna jest mapa do celów projektowych opracowana przez uprawnionego geodetę na podstawie materiałów zasobu i aktualnych pomiarów.
Mapa przedstawia granice wynikające z ewidencji gruntów i budynków, ale nie służy do samodzielnego wyznaczania ich przebiegu w terenie. Ustawienie ogrodzenia lub odtworzenie znaków granicznych może wymagać analizy dokumentacji i czynności wykonanych przez geodetę.
Koszt zależy od powierzchni objętej zamówieniem, skali, postaci materiału i zakresu danych. Organ prowadzący zasób oblicza opłatę według stawek oraz współczynników określonych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym.
